Spectre bekeken door een spirituele bril

Wie al naar de laatste James Bond film is gaan kijken zal misschien ontdekt hebben dat in deze 24e James Bond er wel wat raakvlakken zitten met religieuze thema’s.

 

De openingscene van film ‘Spectre’ speelt zich af in Mexico tijdens het feest van Allerzielen, Día de Muertos, de dag van de doden. Mexicanen gedenken op die dag familieleden en vrienden die gestorven zijn. De scene start met dansende skeletten. Deze skeletten die de straat vullen worden natuurlijk levende mensen zoals onder andere James Bond zelf. Het thema dat de gedachtenis van de overledenen levend gehouden moet worden en soms zelfs gemanipuleerd door de levenden is een krachtig thema doorheen heel de film. Wat herinneren we ons? Wat willen we herinneren van onze familie en vrienden als ze er niet meer zijn? Durven we de waarheid achter de herinnering te ontdekken?

 

In de film blijkt weer eens dat James Bond Katholiek blijkt te zijn. In de vorige film ‘Skyfall’ werd dit ook al aangeraakt. Toen hij werd gevraagd waarom hij een moordenaar werd antwoordde hij: “Het was dat of priester worden. Ik had geen keuze.” Natuurlijk zijn er heel wat tegenstellingen tussen het leven van een moordenaar en een priester. Bond vermoord mensen om anderen te beschermen tegen groot kwaad. Maar dit vraagt van hem wel veel opoffering. Hij heeft hierdoor die enkele mensen die van hem hielden verloren. Een priester geeft hoop en leven aan mensen door de Blijde Boodschap die hij te brengen heeft, maar hij kan hen niet simpel weg beschermen tegen alle kwaad.

Toch is er iets dat zowel een priester als James Bond doet. Ze horen beide de biecht. Wanneer Ernst Stravo Blofeld 007 denkt op de knieën te hebben biecht hij zijn complot op dat hij tegen de moderne democratieën heeft gesmeed. Ja, elke keer als de schurk denkt de geheim agent in zijn macht te hebben biechten ze de ware toedracht op. Het kwade kan blijkbaar in zijn hoogmoed niet liegen. Het is integendeel verlekkerd om zijn boosaardigheid te laten zien en er over te vertellen.

Het is een beetje zoals de bekoren van Jezus door de duivel aan het begin van zijn openbaar leven. Maar zoals Bond, voelt ook Jezus zich in het geheel niet aangetrokken door het kwaad. In tegenstelling tot de biecht is er bij de schurk geen enkele sprake van berouw na zijn belijdenis. Nadat hij zijn boze plannen heeft opgebiecht stort de film zich weer in de race tegen de tijd voorzien van de nodige special effects en ontploffingen.

 

James Bond zei dat hij geen keuze had. Het was ofwel  moordenaar ofwel priester worden. Maar Dr Madeleine Swan zegt hem in deze film dat er altijd een keuze is. Dit komt aan het einde van de film terug in een scene die wat weg heeft van het verhaal van Kaïn en Abel uit het Oude Testament. Maar wie is wie? Eén van de personages moet een keuze maken, terwijl iemand hem gadeslaat die zielsveel van hem houdt. Op de achtergrond kun je de woorden van het boek Deutronomium horen klinken: “Ik plaats je voor dood en leven, zegen en vervloeking. Dus kies…”. Dan wordt er een dramatische keuze gemaakt. Maar we beseffen dat ze gemaakt werd voor een hoger goed. Ik vraag me natuurlijk wel af: “Hoe vaak maken wij keuzes in het besef dat God ons gade slaat in zijn oneindige liefde?”