Misschien heeft de ouderwetse kerk meer toekomst dan je denkt!

Als je in de ogen van de mensen iets negatiefs over de kerk kan zeggen dan is het wel dat het een traditionele is. Het klinkt als vastgeroest in ver vervlogen tijden en dat lijkt geen compliment. De kerk moest met de tijd meegaan vindt iedereen.

Toch heb ik de indruk tegen alle experimenten en opsmuk in dat er steeds meer een verlangen is naar een kerk die misschien weer lekker ouderwets wordt. Steeds meer jongeren lijken te verlangen naar een kerk die zich nietlaat leiden door een verjongingsdrang en eigentijdsheid. Hippe popup-kerken blijken juist oude rituelen weer helemaal centraal te stellen. De niet-coole-kerkkomt in. Waarom eigenlijk?

Authentiek

Dit is een woord dat soms zijn charme kwijtraakt omdat het te pas en te onpas wordt gebruikt. Wat is dat nu precies, ‘authentiek‘. De Van Dale omschrijft het als ‘betrouwbaar, geloofwaardig; echt‘. Mensen die zich niet anders voordoen dan ze zijn.

Als het gaat over de kerk gaat het ook op: een kerk die zich niet anders voordoet dan ze is. De kerk hoeft geen club te zijn, geen hippe tent. Jongeren zoeken naar een kerk die zichzelf durft te zijn. Het is een prachtige ervaring om een eeuwenoud gebouw binnen te stappen waar de tijd stil lijkt te hebben gestaan.  Een kerk die zich daar ook totaal niet voor schaamt maar nog steeds doet waar ze voor was: een plek om God te ontmoeten temidden van gebeden, sacramenten en rituelen. Of je komt op een sobere plek die draait om een eenvoudige samenkomst en viering die uit vervlogen tijden lijkt te komen.

Historische wortels

Het lijkt weleens dat alles in onze tijd snel gaat. Voor je het weet is iets uit de tijd en moet je je haasten om bij de laatste vernieuwingen, het laatste nieuwe hip, te horen. Niet voor niets is retro in. Echt op allerlei vlakken. Of het nu retro vormgeving is, het vernieuwd terugbrengen van oude vertrouwde auto-modellen, oude foto-filters, een reboot van oude succesvolle films of gewoon old-fashioned lettertypes.

Wat dacht je van de kerk? Die hoeft niet iets nieuws te zijn. Misschien ook gewoon erg retro. Omdat het je weer verbindt met wat er al veel langer is. Een beetje rust in alle veranderingen. De kerk is bij uitstek geworteld in eeuwen historie. En daar mag de kerk trots op zijn.

Mysterie

In een tijd dat we van steeds meer dingen kennis opdoen is het steeds moeilijker om God te begrijpen. En de neiging om God maar te kunnen vatten mag onderdrukt worden. God laat zich niet zomaar vatten. Niet voor niets gebruikt de kerk de oude rituelen om het mysterie van God en zijn liefde voor de wereld te duiden. Het mysterie van God laat zich niet vatten in een preek. Daar hebben we meer voor nodig dan woorden alleen.

Symboliek

Niet voor niets zijn door de eeuwen heen symbolen gebruikt om ons voorstellingsvermogen te voeden. De laatste decennia heeft veel hiervan weggedaan. En in “moderne” vieringen mis je helaas net zo vaak de oude symboliek.

Meedoen

Begin te denken aan hoe het wel eens er aan toe gaat in de kerk, het lijkt soms wel op een “podium” kerk. Jij bent publiek en alles wordt voor je geregeld. je mag meedoen door “amen” te zeggen, de liedjes mee te zingen. Er zit iets heel aantrekkelijks in de oude vormen van samenkomen waarbij je mee deed. Samenkomen was niet alleen om ergens te gaan zitten, maar om samen te eten, samen te vieren, samen te bidden.

Liturgische nerds

Ergens kwam ik de uitdrukking “liturgische nerds” tegen. Nu wordt met een nerd wel eens vooral een tech-minded jongere bedoeld, maar het gaat eigenlijk om een jongere die zich afzijdig houdt van de populaire ‘mainstreamcultuur’ van jongeren. Populair zijn is niet belangrijk. En mode en trends gaan aan ze voorbij. Nerds hebben vooral zelf ideeën en zijn innerlijk gemotiveerd om deze ideeën te volgen. Un-cool is best cool.

Voor de kerk zou dat ook mooi zijn: ideeën niet door omgeving laten bepalen maar innerlijk gemotiveerd zijn om deze ideeën te volgen.