Recht op water wordt in Europa bedreigd

De Europese Commissie maakte met de concessierichtlijn van 2011 de weg vrij voor de liberalisering van ons water. In ruil voor noodsteun van de Trojka - het comité dat de leningen aan noodlijdende landen verschaft, bestaande uit de Europese Unie, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank- moesten Portugal en Griekenland alvast het goede voorbeeld geven: met forse prijsstijgingen en een afname van de waterkwaliteit tot gevolg. Zo werd bepaald dat in Griekenland de waterbedrijven van Thessaloniki en Athene geprivatiseerd moesten worden en werd Portugal aangespoord om het staatsbedrijf Águas de Portugal in de verkoop te doen. 

De gevolgen van deze experimenten waren niet mals: zo steeg in het Portugese stadje Pacos de Ferreira de prijs van het water met maar liefst 400 procent. Ook nam de waterkwaliteit op de geliberaliseerde markten sterk af. En wie niet op tijd betaalt, wordt afgesloten of voor de rechter gedaagd door het waterbedrijf.  

Maar deze dreigende verkwanseling van een basisrecht leidde tot het ontstaan van een Europese burgerbeweging.

Terwijl de Trojka haar experimenten uitvoerde, ontstond er in mei 2012 het allereerste Europese burgerinitiatief, dat beoogde het recht op water voor alle Europeanen te verdedigen en de voorziening en het beheer van water veilig te stellen voor privatiseringen. Bijna 2 miljoen ondertekenaars schaarden zich sindsdien achter het initiatief Right2Water

Right2Water beoogt de agenda van de Europese Commissie voor onze watervoorziening te veranderen van een marktgerichte benadering met de focus op competitie in een op rechten gebaseerde benadering met de focus op publieke diensten. Het initiatief verwijst hierbij naar het recht op water, dat in 2010 erkend werd in een resolutie van de Verenigde Naties.

Het blijkt dat dit burgerinitiatief al zijn vruchten begint af te werpen. Al voelen we ons als gewone burger vaak machteloos toch is niets minder waar. Het is bij de burgers dat de uiteindelijke politieke macht ligt. In de mate we hiervan bewust worden kunnen we deze ook gebruiken en ingaan tegen alles dat zomaar boven de hoofden wordt opgelegd in het voordeel van tal van economische belangen.

Trendwatchers zeggen dat burgerinitiatieven meer en meer de bovenhand zullen krijgen op een falende en op zich draaiende afstandelijke overheid. Hoe meer mensen zich verantwoordelijk gaan voelen hoe meer ze ook zullen opkomen voor bepaalde dingen. Belangrijk is echter wel dat dit niet enkel gevoed wordt door het eigenbelang maar dat ook het sociale en solidaire aspect niet ondersneeuwt.