Brieven uit de hel, een lezenswaardig boekje

C.S. Lewis blijft één van de meest inspirerende christelijke auteurs van de 20e eeuw. Dit komt wellicht doordat zijn manier van schrijven heel toegankelijk is. Dit wil niet zeggen dat hij het over koetjes en kalfjes heeft. Neen, hij schuwt de gelovige thema’s niet. Zo raadde een tijd geleden iemand mij aan om zijn boekje ”Brieven uit de hel” te lezen. In een reeks korte hoofdstukjes blader je door de briefwisseling tussen een leerling-duivel en zijn supervisor in de hel. Wat Lewis hierin schrijft is zo herkenbaar. Alle valkuilen die je in het eigen leven tegenkomt en die je afhouden van het goede passeren er de revue. Ik vond het dan ook geweldig om telkens voor het slapen gaan een hoofdstukje te lezen. Heel ontspannend was het en ook nog eens leerrijk.

Zeker de moeite dus om dit boekje eens ter hand te nemen.

 

 

Een voorbeeldje

 

Beste Galsem,

„Ik las met veel genoegen wat jij me vertelt over de verhouding van deze jongeman tot zijn moeder. Maar dit voordeel moet jij uitbuiten. De Vijand werkt van het centrum uit naar buiten toe, door geleidelijk steeds meer gedragingen van de patiënt onder de nieuwe eis te stellen; en de houding tegenover zijn oudje kan ieder moment aan de beurt komen. Jij moet er het eerst bij zijn. Houd geregeld contact met collega Glijmpek, die over zijn moeder gaat, en bouw samen daar in huis een hecht patroon van wederkerige ergernis, van dagelijkse speldeprikken. Hier volgt een aantal nuttige wenken.

Richt zijn gedachten op het innerlijk leven. Hij denkt dat zijn bekering iets bij hem van binnen is, en daarom is zijn aandacht momenteel vooral gericht op zijn eigen innerlijke toestanden – of liever gezegd: op de zeer gekuiste versie daarvan die alles is wat hij te zien mag krijgen. Stimuleer dit. Laat hem de allereenvoudigste taakjes over het hoofd zien door hem te wijzen op het meest gevorderde en geestelijke werk. Versterk die o zo nuttige karaktertrek van mensen: afkeer en verwaarlozing van hetgeen voor de hand ligt. Je moet hem in een toestand brengen waarin hij zich een uur lang aan zelfonderzoek kan wijden zonder iets te ontdekken van wat klip en klaar is voor ieder die met hem onder hetzelfde dak gewoond of in hetzelfde kantoor gewerkt heeft.

Het zal niet te voorkomen zijn dat hij voor zijn moeder bidt, maar wij hebben middelen om de gebeden onschadelijk te maken. Zorg ervoor dat het altijd zeer ‘geestelijke’ gebeden zijn, dat hij altijd met haar zielestaat bezig is en nooit met haar reumatiek. Dit heeft twee gunstige gevolgen. In de eerste plaats blijft zijn aandacht gevestigd op wat hij beschouwt als haar zonden, en met een beetje sturing van jouw kant zal hij daarmee doelen op alles bij haar wat hemzelf irriteert of slecht van pas komt. Zo kun je zout in de dagelijkse wondjes blijven strooien zelfs terwijl hij in gebed is; hier is niets moeilijks aan en je zult zien hoe leuk het is.

In de tweede plaats zal hij heel primitieve en vaak onjuiste ideeën over haar ziel hebben en dus tot op zekere hoogte voor een denkbeeldige persoon bidden, en dan is het aan jou om deze denkbeeldige persoon iedere dag minder op zijn werkelijke moeder te laten lijken – het bitse dametje aan het ontbijt. Op den duur krijg je de kloof misschien zo groot dat er nooit één gedachte of gevoel uit zijn gebed voor de denkbeeldige moeder zal doorstromen naar zijn omgang met de echte moeder. Ik heb wel patiënten zo goed in de hand gehad dat ze zich van een gloedvol gebed voor de ‘ziel’ van een zoon of echtgenote in een oogwenk en zonder bedenkingen tot het slaan of beledigen van de werkelijke zoon of echtgenote lieten overhalen.

Ten slotte: laat mij iets weten over de religieuze ligging van dat oude dametje. Is zij wel afgunstig op de vernieuwing in het leven van haar zoon? En gepikeerd dat hij pas zo laat en van anderen heeft aangenomen wat hij als kind van haar allang had kunnen weten? Vindt zij dat hij er een hoop ‘drukte’ over maakt – of dat het bij hem wel erg gemakkelijk gaat? Denk ook aan die oudere broer in het verhaal van de Vijand.”

Je toegenegen oom Schroeflik