Is Duitse Evangelische kerk de trappers aan het verliezen?

Een storm van kritiek is losgebarsten over de nieuwe ‘gezinsnota’ van de Evangelische Kirche Deutschland (EKD), de grootste protestantse kerk van Duitsland. Zowel seculiere journalisten als protestantse en katholieke kerkleiders beschouwen het document als een provocatie voor christenen.

 

Het vorige week gepubliceerde document, de Orientierungshilfe, neemt afstand van het huwelijk en het traditionele gezin als norm en geeft een nieuwe en bredere invulling aan mogelijke samenlevingsvormen. Volgens de tekst zijn verschillende typen van ‘leefgemeenschap’ mogelijk, onder meer met partners van hetzelfde geslacht.

Fatale desoriëntatie

Emeritus bisschop Hartmut Löwe, voormalig president van het landelijk bureau van de EKD, noemt de nota een „fatale desoriëntatie”. Hij roept de EKD-raad, het dagelijks bestuur van de kerk, ertoe op de tekst te corrigeren. „Anders vinden steeds meer christenen geen thuis meer in hun kerk.”
In zijn verklaring schrijft Löwe dat er in de Orientierungshilfe sprake is van „een revolutionaire breuk met de continuïteit van de protestantse leer en de algemeen-christelijke opvattingen”. Hij vindt het onbegrijpelijk dat de EKD-raad nu ineens afwijkt van alle vroegere uitspraken over huwelijk, gezin en homoseksualiteit, „zonder daarvoor ook maar een enkele theologische reden, hoe discutabel ook, te geven”.
Volgens Löwe staat het nieuwe document in „een problematische traditie” van aanpassing aan de tijdgeest en de maatschappelijke ontwikkelingen. De kerk doet er volgens hem beter aan om het eigene en bijzondere van het christelijke geloof te benadrukken. Ook omdat ze anders de oecumene hindert.

Grondslag

Volgens de rooms-katholieke bisschop van Regensburg, Rudolf Voderholzer, keert de EKD zich met de nota volledig af van de Bijbelse visie op man en vrouw. Hij riep in een preek zijn „protestantse medechristenen” hartstochtelijk op: „Keer alstublieft terug naar de grondslag van de Heilige Schrift! Welke zin heeft oecumene nog, als het gemeenschappelijke fundament van de Heilige Schrift niet meer ernstig meer genomen wordt?”

Zijn protestantse collega in Regensburg, EKD-bisschop Hans-Martin Weiss, sloot zich daarbij aan. Hij uitte deze week in de Mittelbayerischen Zeitung vergelijkbare kritiek op de nota, die volgens hem eerder van een politieke dan van een kerkelijke denkwijze getuigt.

Terwijl de raadsvoorzitter van de EKD en diverse bisschoppen de nota deze week in de media verdedigden, uitten tal van andere kerkelijke woordvoerders hun onvrede over het document. Maar ook de seculiere pers liet zich niet onbetuigd. De Frankfurter Allgemeine Zeitung had het over een „nonchalante omgang met de Bijbel” die niet past bij een „kerk van het Woord”.

Op de site van opiniemagazine Der Spiegel valt te lezen dat de EKD zich hiermee ,,zó verwereldlijkt als geen enkele andere grote religie nog gedaan heeft – eigenlijk is ze helemaal geen kerk meer”. En het dagblad Die Welt schrijft spottend: „Tot de EKD ons scheidt – huwelijk en trouw worden straks door de protestanten eerder met verwondering bekeken dan vereist.”

 

Het lijkt wel of meer en meer christelijke kerken de trappers lijken kwijt te geraken. In paniek geslagen door het grote aantal kerkuittreders probeert men op allerhande manieren het tij te keren. Ook de Anglicanen bewandelen deze weg. Maar tot nu toe heeft dit nog niets uitgehaald. In tegendeel, de Anglicaanse kerk vrees over een 20-tal jaren amper nog van betekenis te zijn. Hierover hield ze immers een colloquium. De Duitse Evangelische kerk is nu ook deze weg op aan het gaan. Verwonderlijk in dit geval is wel dat zelfs niet christenen hun wenkbrauwen beginnen te fronsen. Het is dus ver gekomen.