"Bijzonder" onderwijs

Gisteren was ik op bezoek bij een koppel die allebei werken in het bijzonder onderwijs. Voor hen doe ik mijn petje af. Het lesgeven wordt door hen op een hoger niveau getild. Met veel energie proberen ze kinderen hun zelfwaarde gevoel terug te geven en met vallen en opstaan helpen ze hen een weg in het leven te vinden. Met veel aandacht en menselijke warmte geraken ze ergens. Dit is pas opvoeden. Heel duidelijk maken zij een keuze voor de zwaksten. Als dat geen mooi christelijk getuigenis is.

Eén van de wijdverbreide problemen bij kinderen in onze tijd is ADHD. In de Verenigde Staten heeft minsten 9% van de schoolkinderen de diagnose ADHD gekregen. Zij krijgen hier ook medicatie voor. In Frankrijk is dat percentage minder dan 0,5%. Hoe kan het dat deze epidemie van ADHD gevallen - die in de VS heeft toegeslagen - Frankrijk bijna helemaal lijkt over te slaan?

Is ADHD een biologisch-neurologische aandoening? Verrassend genoeg lijkt het antwoord op deze vraag af te hangen van of je in Frankrijk of in de VS woont. In de VS wordt ADHD beschouwd als een biologisch verklaarbare aandoening, zodat de voorkeur voor behandeling is gelegen in medicatie als Ritalin en Adderall.

Franse kinderpsychiaters daarentegen, zien ADHD als een conditie met psychosociale en situationele oorzaken. In plaats van medicijnen toe te passen prefereren zij te kijken naar onderliggende oorzaken, niet in het kinderbrein maar in de sociale context. Vervolgens worden die oorzaken aangepakt door middel van psychotherapie of gezinscounseling. 

De Fransen gebruiken dan ook niet het DSM maar een in Frankrijk ontwikkeld alternatief: CFTMEA (Classification Française des Troubles Mentaux de L'Enfant et de L'Adolescent). De focus van dit werk ligt bij het oplossen van de onderliggende psychosociale oorzaken van de symptomen in kinderen, in tegenstelling tot het vinden van de beste farmaceutische pleisters om de symptomen te maskeren.

Een andere oorzaak voor het grote verschil is gelegen in de radicaal andere filosofie en benadering van de kinderopvoeding. Franse ouders laten hun kinderen vanaf een maand of vier 'uithuilen' als het 's nachts wakker wordt. Kinderen krijgen structuur aangeboden. Vier maaltijden per dag, geen snoep of snacks tussendoor. "Nee" is een heel gewoon antwoord en een tik voor de billen, mits in liefde en met mate toegepast is niet direct kindermishandeling.

Franse kinderen leren dus al vroeg "zelf-discipline". Ze groeien op in gezinnen waar de regels duidelijk en algemeen aanvaard zijn, met een duidelijke gezinshiërarchie. Ouders hebben het in het gezin duidelijk voor het zeggen, in tegenstelling tot de Amerikaanse situatie, die vaak andersom lijkt te zijn.

 

Wellicht ligt de waarheid ergens in het midden. Maar een feit is dat aandacht voor een kind vaak wonderen doet. Een pilletje lost vaak niet alles op. Misschien moeten we vooral investeren in een warme, menselijke samenleving. Hierbij heeft iedereen baat. Voor mij heeft Jezus ons hierin de weg gewezen. Noch wetenschap nog bijzondere intellectuele inzichten waren het waarmee hij aan slag ging maar gewoon met liefde en menselijke warmte. Hij raakte een melaatse aan, had oog voor de kleinste, wie niet meetelde haalde hij er weer bij. Wat een effect had dit!