Waarom brandt Stockholm?

Wat is er de laatste dagen toch aan de hand in Stockholm. Onderhand zijn we gewoon geraakt aan het feit dat er geregeld opstootjes zijn in Franse voorsteden. Maar dat iets gelijkaardigs voorkomt in Scandinavië is toch wel bevreemdend. Temeer omdat Scandinavië algemeen bekend staat als een voorbeeldregio wat betreft sociaal beleid en integratie. Wat is er dus aan de hand.

Nina Edström is een Zweedse sociaal antropologe die ons misschien wat meer licht kan werpen op de reële situatie.

 “Er is natuurlijk nooit een eenduidige verklaring voor dergelijke rellen. Niemand wil zomaar zijn of haar wijk in gevaar brengen. Maar deze rellen spiegelen ons wel een beeld van het soort van maatschappij dat we aan het creëren zijn. Dit wordt meer en meer een maatschappij waarbinnen heel wat jonge mannen veroordeeld zijn tot doelloos rondhangen. Ze moeten andere manieren zoeken om zich man te voelen aangezien hun skills nooit aangesproken worden”.

 “Net als in heel wat andere Europese steden heeft ook Zweden te kampen met een enorme werkloosheid onder de migrantenbevolking. De wijken waar het tot confrontaties is gekomen zijn niet toevallig wijken met een grote werkloosheid en achterstelling. Ongeveer tachtig procent is er eerste of tweede generatie migrant. Het zijn jongeren die sociaal niet geïntegreerd zijn en zich niet aanvaard voelen,”.

“Bij de onruststokers zitten natuurlijk ook wel jongeren die een beetje spanning zoeken omdat ze zich vervelen. Maar we mogen niet blind zijn voor de frustratie bij veel jongeren. Het is een feit dat een groot deel van deze jongvolwassenen thuis zit zonder werk met een laag of gewoon geen diploma. Ze missen daarenboven een goed netwerk om aan werk te geraken. Je kan niet verwachten dat al deze jongeren braaf  thuis gaan zitten wachten terwijl het leven passeert." 

"De bottom line is dat de segregatie in de grote steden zich aan een snel tempo doorzet. De toenemende sociale en economische ongelijkheid kan enkel via overheidsinterventie tegengegaan worden. Veel van die jongeren voelen zich niet aanvaard door de Zweedse samenleving. Ze worden beschouwd als vreemden. Alleen in hun wijken voelen ze zich niet met de nek aangekeken."

"Ze zien al die welvaart in Zweden waar ze geen toegang toe hebben. De samenleving is alles behalve ‘geïntegreerd’. Er is een economische segregatie die parallel loopt met een etnische segregatie en dat is volgens mij de echte bedreiging van de Zweedse samenleving", besluit Edström.

De grote sociale en economische ongelijkheid ligt dus blijkbaar aan de basis. Maar deze rellen zullen op zich niets hieraan veranderen. Integendeel. Als de economische en sociale toplaag niet actief de kloof met de ander kleiner maakt zal dit blijven broeden. Sociale en economische rechtvaardheid en herverdeling worden hoe langer hoe meer belangrijke items.

Hierover heeft het christendom zeker een woordje mee te praten. Ooit hoorde ik het verhaal van de arbeiders van het laatste uur als volgt uitleggen. Het loon dat ze kregen was niet zozeer om het werk te vergoeden maar in de eerste plaats het minimum dat men nodig had om te kunnen leven. Hier begint het mee. Eerst moet elke mens de kans krijgen om een menswaardig leven uit te bouwen. Daarna begint pas de vrijheid om op zoek te gaan naar de eigen zelfontplooiing en ontwikkeling die ook gevolgen zal hebben op economische en sociale welvaart. Het valt me op dat als je het evangelie met zijn voorkeuroptie voor de arme en zwakke, leest met een soicaal-kritische bril, het veel zinnige dingen aan ons te vertellen heeft.