Echt vergeven is groots

Gisteren was ik bezig met het schrijven van een preek over het verhaal van de verloren zoon. Het is een parabel die Jezus vertelt om duidelijk te maken dat God op je staat te wachten, je wil vergeven, wat je ook gedaan hebt. Het is een mooi verhaal en ook de diepere betekenis slaat nagels met koppen.

Maar wat betekent dit concreet? Iemand die iets erg gedaan heeft vergeven. Dat is minder evident dan het lijkt. Een mooi getuigenis zien we hiervan in het bijgevoegde filmpje. Je moet het maak kunnen.

 

Voor de geïnteresseerden heb ik hier onder de preek die ik schreef bijgevoegd.

 

Ik wil met jullie inzoomen op de parabel van de verloren zoon. Dit verhaal houdt ons eigenlijk een spiegel voor. Het laat ons zien welke valkuilen een mens in het leven kan tegenkomen als hij op zoek is naar de juiste weg. Spontaan gaat onze aandacht naar de jongste. Het is overduidelijk dat hij op het verkeerde spoor is geraakt. Maar als we met wat meer aandacht toekijken dan zien we dat de oudste het er niet beter vanaf heeft gebracht. Beiden laten ze zien hoe bepaalde wegen in het leven van een mens kunnen doodlopen.

De jongste staat voor de mens die enkel met zijn eigen kleine leventje bezig is. Hij wil koste wat het kost vrij zijn en fladdert door het leven. Dat hij hiermee anderen diep kwetst laat hij niet aan zijn hart komen. Het leven is er om geleefd, gegrepen te worden. Impulsief gooit hij er zich dan ook in. Hij is de zelfverzekerde, die niet wil luisteren naar de goede raad, die alleen uit is op avontuur.

De oudste daarentegen staat voor de mens met veel gezichten. Thuis de gemakkelijkste, altijd inschikkelijk. Maar zo grijs, zo zonder temperament. Het plichtsbesef ontneemt hem de moed om een risico te nemen, ervoor te gaan. Maar aan de andere kant is hij stikjaloers op de ander die wel durft, die geniet van het leven, die ongebonden lijkt te zijn. De harde, principiële die het vertikt om zijn broer na alles wat er gebeurd is nog langer “broer” te noemen.

Beiden lopen op een bepaald ogenblik vast. De jongste geraakt aan lager wal. Het leven dat hij dacht te vinden in het zwelgen en de bloemetjes buiten zetten, had hem gebracht tot een bestaan dat niet beter was dan dat van dieren. Niet voor niets dat hij bij de varkens terechtkwam. De oudste loopt op een andere manier vast. Uiteindelijk staat hij letterlijk voor een gesloten deur omdat hij innerlijk blokkeert en de liefde uit zijn hart gebannen heeft.

Maar dat dit niet het einde hoeft te zijn, laat de jongste zien. Voor hem gaat het verhaal voort vanaf het ogenblik dat hijzelf inziet dat hij fout is geweest. Dat wordt mooi verwoord in zijn schuldbekentenis. Hij wil terugkomen van zijn heilloze weg. De hoop op de goedheid en barmhartigheid van zijn vader is het strohalmpje waaraan hij zich vastklampt. Al heeft hij zijn vader de rug toegekeerd, toch is hij hem niet vergeten. In tegenstelling tot de oudste. Hoewel hij bij de vader gebleven is, ziet hij hem meer als zijn meester dan als zijn vader. Hij krijgt zelfs het woord “vader” niet meer over de lippen.

De vader, die het beeld is van God, laat ons zien dat er altijd een weg terug is. Als je inziet dat men in het leven op een dood spoor beland bent, kan je altijd naar hem terugkeren. Hij staat met open armen klaar. Zo is de God van Jezus. Een eigenaardige God, vol goedheid, barmhartigheid en vergeving. De vader negeert totaal de persoonlijke biecht van de jongste, hij laat hem zelfs niet uitspreken. Maar hij is blij met de terugkeer van zijn zoon. Hij geeft hem een hartverwarmende ontvangst en hij richt een feest aan. Met zijn impulsiviteit, die voortkomt uit zijn vaderliefde, zit de vader eigenlijk helemaal op de lijn van zijn jongste zoon.

Jezus wil vooral duidelijk maken dat de hemelse Vader in de eerste plaats niet een strenge, rechtvaardige God is, maar een barmhartige, liefdevolle God, die met open armen staat te wachten op iedereen die wil terugkomen. Of hij nu verloren is gelopen, van de groep afgedwaald zoals het schaapje, of hij nu verloren is geraakt door toevalligheden zoals het zilverstuk, of hij nu in vrijheid foute keuzes gemaakt heeft of stommiteiten begaan. Hij kijkt uit naar de dag dat ze terugkeren.

De evangelielezing van vandaag nuanceert hiermee de lezing van vorige week, waarin we hoorden: “niemand kan leerling van mij zijn als hij zich niet losmaakt van al wat hij bezit”. Kregen we vorige week eerder het gevoel van alles of niets, dan horen we vandaag: “Wat er ook gebeurt, God staat op jou te wachten.”

Heel Jezus’ leven maakte dit tastbaar voor de mensen. Ook wij als volgelingen van hem worden opgeroepen hetzelfde te doen en de barmhartige liefde van God tastbaar te maken op de plek waar wij staan.