James Bond, Jezus en het mysterie

 

Pasen staat voor de deur en er valt bijna niets van te merken. Dat is wel anders met Kerstmis. Maanden aan een stuk schallen in de winkelstraten de kerstliedjes, etalages puilen uit van de rode fluweel en pluche en overal hangen Kerstmannen aan de dakgoten. Hoe komt dit toch. Staat Pasen met zijn verrijzenisboodschap dan zo ver van de mensen hun bed?

Als we echter rondom ons kijken zien we dat het afscheid van het leven heel wat existentiële vragen oproept in onze cultuur. Zo is er een bijzonder kerkhof voor de Hamburgse voetbalsupporters in de vorm van een stadion waar men kan begraven worden in de grond waarop het elftal gespeeld heeft. Wat hopen de mensen die hier begraven worden? Dood is blijkbaar niet dood, maar men hoopt iets van het leven mee te kunnen nemen. De dood is in onze cultuur overal aanwezig. Zet de TV maar even aan en je zult zien hoeveel politie, detectieve en andere reeksen er zijn waarin de dood een prominente plaats inneemt. Hoeveel liedjes gaan niet over afscheid nemen en rouwen? In dit alles wordt nu naar antwoorden gezocht, terwijl dit vroeger vanuit de religie kwam. Wie durft te zeggen dat de mens niet meer met het thema dood bezig is moet maar eens naar de POPcultuur kijken. Zij laat zien waarmee de mens bezig is en waar hij van droomt.

In TV-series worden echter vaak enkel de eerstelijns vragen beantwoord over de dood. Om wie het gaat is dood, alles wordt bekeken in het nu van het onderzoek en men probeert enkel de waarheid te achterhalen en rechtvaardigheid te laten geschieden. Maar als we gaan kijken naar speelfilms dan zien we al wat anders. De vraag naar de dood wordt daar anders beantwoord. Films als “The Sixth Sense” of “What Dreams May Come” graven dieper en maken de dood tot een centraal thema.

Voor christenen is de dood echter maar de ene zijde van de medaille. Met goede vrijdag wordt de dood herdacht van Jezus op het kruis. Maar drie dagen later wordt er Pasen gevierd, de opstanding waarover het Nieuwe Testament spreekt. Ze is zonder gelijke, eenmalig en niet te meten. Drie kenmerken die maken dat onze natuurwetenschappelijke kijk een genadeloos oordeel velt. Hiermee kan de mens van deze tijd zich niet inlaten. Of toch? Laten we weer eens kijken naar de POPcultuur.

Laten we eens kijken naar de laatste James Bond “Skyfall”. In de beginscene wordt na een spectaculair gevecht 007 neergeschoten door een collega. Hij stort van hoge hoogte in een rivier, wordt door het water meegenomen, stort van een waterval en zakt weg in de diepte waar de aarde zich opent. James Bond sterft aan het begin van de film.

Maar dood is hij niet. Er volgt een daverende film vol actie. Want zoals hij in de film tegen de slechterik zegt, opstanding is zijn hobby. Hoe hij dit doet, hoe zijn lichaam dit alles kan doorstaan blijft een mysterie. Met geen woord wordt hierover gerept. Bij de tovenaar Gandalf in “Lord of the Rings” is dat al een beetje anders. Hij laat aanvoelen dat er ook een andere kant is door te zeggen dat hij steeds teruggestuurd wordt zolang zijn opdracht niet volledig is uitgevoerd. Er is dus blijkbaar een hogere macht die het leven geeft of neemt. En dit zijn niet de twee enige films die de opstanding thematiseren maar ze toch in de slierten van het mysterieuze laten. Zo is er ook “The Matrix” en “Avatar”. Opstanding zit dus wel in de POPcultuur en ze wordt door niemand in vraag gesteld. Integendeel, men is er eerder door gefascineerd.

Toch wordt de christelijke opstandingsgedachte door maar weinigen aangehangen. Hoe komt dit? Heeft dit te maken met het feit dat in films het steeds gaat over een fictieve wereld waarin de opstanding nodig is voor de hoofdrolspelers zoals M en Frodo? De christelijke opstanding gaat niet over een fictieve wereld en personages maar gaat over onze wereld en over ons. Maakt deze perspectiefwissel het onmogelijk om de opstanding te aanvaarden? Hoewel de opstanding van Jezus zelf niet beschreven wordt maar een mysterie blijft zoals in de POPcultuur.

De mens is bezig met de vraag over de dood en de opstanding maar zoekt antwoorden in de wereld van het entertainment. Het christendom biedt ook antwoorden, maar niet vanuit een fictieve, commerciële wereld maar midden in de realiteit van het leven. Daar gaan Goede vrijdag en Pasen over. Ons wordt de concrete vraag gesteld: waar bouwen we ons leven op en tegen welke achtergrond doen we dit?