Godsdienst onderricht is essentieel

Als jongeren het onderwijs verlaten spreken ze een aardig mondje Engels, zijn ze digitaal behoorlijk vaardig, weten ze vaak meer over seksualiteit dan hun ouders, maar over levensbeschouwingen in onze moderne wereld weten ze bar weinig.

Soft
Levensbeschouwelijk vorming hangt er bij de veel scholen maar wat bij. Het heeft vaak de klank van iets softs, iets ouderwets of wordt gemakshalve fragmentarisch ondergebracht bij filosofie of maatschappijleer. We willen onze kinderen voorbereiden op het moderne leven, maar dat moderne multiculturele en globaliserende leven barst van de levensbeschouwelijke kwesties en spanningen, hier in Nederland maar ook elders. En dat zal eerder toenemen dan afnemen. Een vooraanstaande socioloog ( Eisenstadt) merkte in dit verband op: "de illusie kan postvatten dat educatie alleen om technologie en economie draait... De brede context raakt uit het zicht" en verderop noemt hij dat treffend 'de negatieve kant van de moderniteit'. En zo is dat.

Het ontbreken van een 'structurele' en moderne aanpak van het godsdienstonderricht heeft allerlei oorzaken. In de tijd van de verzuiling was het een - traditioneel ingevuld - verplicht nummer van het onderwijs. En vanuit liberale en socialistische hoek is er de bekende reactie op basis van een strikte scheiding van staat en kerk: godsdienst en levensbeschouwing is een privézaak. Dat doe je dus maar thuis.

Dit ook nu nog veel gehoorde argument zou vóór de tijd van de verzuiling enige kracht hebben, maar is in onze tijd niet langer houdbaar. Je kunt niet verwachten dat ouders thuis hun kinderen (kritisch) wegwijs maken in de wereld van christendom, islam, boeddhisme, atheïsme, humanisme en wat allemaal nog meer. Je verwacht van ouders toch ook niet dat ze hun kinderen zelf Engels of Wiskunde leren?

Stamcelonderzoek en euthanasie
Vanuit onderwijsland wordt hier soms aan toegevoegd dat 'godsdienst' kinderen niet zo aanspreekt. Onzin! Ga vanavond aan de keukentafel eens met uw kinderen in debat over de levensbeschouwelijke kanten van aids, stamcelonderzoek, genetische manipulatie of euthanasie. U zit waarschijnlijk nog lang na te tafelen. Het spreekt kinderen niet meer of minder aan dan wiskunde; het is de manier waarop je het brengt.

Een modern godsdienstonderricht kan veel jongeren inspireren en is bittere noodzaak in onze tijd waarin levensbeschouwelijke vragen steeds nadrukkelijker om een antwoord vragen.

Identiteitsontwikkeling
Voor de identiteitsontwikkeling van het kind is het uiterst zinvol in aanraking te komen met godsdienst. Dat geeft bij het kind - indien goed begeleid - verdieping en houvast. Hoe meer leerlingen leren over een godsdienst, des te sterker zijn ze in staat vorm te geven aan hun eigen kijk op het leven. Een prikkelende conclusie die in onderwijsland tot nu toe nauwelijks werd opgemerkt.

Kinderen moeten we niet alleen voorbereiden op een kennismaatschappij maar ook op een waardensamenleving.